Zgromadzenie Sióstr Służebniczek
Prowincja Tarnowska
Zgromadzenia Sióstr Służebniczek
Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej
Slajd 1 Slajd 2 Slajd 3 Slajd 4

Historia Zgromadzenia

Służebniczki starowiejskie są jednym z czterech istniejących  zgromadzeń zakonnych, wyodrębnionych ze Zgromadzenia Sióstr Służebniczek, założonego w Wielkopolsce 3 maja 1850 r. przez bł. Edmunda Bojanowskiego. Autonomię Służebniczki starowiejskie uzyskały w roku 1866. Zatwierdzenie Zgromadzenia  przez  Stolicę Apostolską miało miejsce 9 grudnia 1930 r. Rodzina zakonna sióstr Służebniczek starowiejskich posiada sześć prowincji w tym: cztery w Polsce i dwie zagraniczne, a także wspólnoty zakonne w Europie Zachodniej i Wschodniej.

DOM GENERALNY:
Stara Wieś 460  
36-200 Brzozów,                                                      
tel. (0-13) 434 14 76, fax 434 15 10
e-mail: general.house@interia.pl
www.sluzebniczkiNMP.pl
przełożona generalna: m. Beata Chwistek

Początki Zgromadzenia

Założyciel z siostrami

Już  za życia założyciela, bł. Edmunda Bojanowskiego siostry służebniczki, nazwane potocznie „starowiejskimi” (od miejscowości Stara Wieś), podjęły pracę na terenach leżących poza granicami poszczególnych zaborów. Najwcześniej, bo 31.XI.1861 r. została założona pierwsza ochronka w Galicji – we wsi Podzwierzyniec koło Łańcuta. Wkrótce po otwarciu placówki, zaczęły zgłaszać się kandydatki do życia zakonnego w nowym zgromadzeniu. Dlatego 12.IX.1862 roku także w Galicji został otwarty nowicjat. Dnia 2.X.1863 roku przeniesiono nowicjat z Podzwierzyńca, do Starej Wsi koło Brzozowa, w diecezji przemyskiej.

Rozwój zgromadzenia został zakłócony przez działania władz zaborczych.  Dnia 14.IX.1866 r. domy położone na terenie Galicji (w diecezji przemyskiej i archidiecezji lwowskiej) otrzymały tymczasowe prawo utrzymania istniejących placówek: w Starej Wsi, Łańcucie, Biłce Szlacheckiej i Żużelu. Jednak jego ceną było formalne zerwanie jedności z siostrami w Wielkopolsce. W tej sytuacji bł. Edmund Bojanowski swą troskę skierował na utrzymanie duchowej jedności, czego wyrazem stała się jego korespondencja prowadzona z przełożoną w Starej Wsi s. Leoną Jankiewicz i innymi siostrami.  W 1904 roku Ojciec Święty Pius X wydał dla zgromadzenia dekret pochwalny, w 1930 roku Pius XI zatwierdził je, a w 1940 r. Pius XII ostatecznie zatwierdził także jego Konstytucje.

II wojna światowa

W czasie II wojny światowej, pomimo licznych trudności i represji spowodowanych polityką okupanta: osadzenia sióstr w obozach koncentracyjnym (4 w Oświęcimiu) oraz zamykania domów zakonnych w części wcielonej do Rzeszy, jeżeli było to możliwe, służebniczki nie przerwały swojej pracy. Podobnie jak w latach I wojny, siostry rozszerzyły zakres prac, zwłaszcza na polu charytatywnym: niosły pomoc chorym, ubogim, więźniom, uchodźcom, Izraelitom. Prowadziły punkty dożywiania, z narażeniem życia jako nauczycielki prowadziły w szkołach tajne nauczanie. Pracowały wśród rannych żołnierzy w szpitalach polowych i na liniach frontu. Same także dzieliły los uciekinierów, wysiedlonych i repatriantów. We wspomnianym okresie zgromadzenie poniosło znaczne straty.

Lata powojenne

W pierwszych latach powojennych zgromadzenie reaktywowało wiele zlikwidowanych przez okupanta placówek i zakładało nowe. Po repatriacji ze Wschodu siostry podjęły pracę także na Śląsku, Ziemi Lubuskiej i Pomorzu Zachodnim. Wkrótce jednak „Władza Ludowa” zakwestionowała obecność osób zakonnych w instytucjach państwowych. Najpierw, bo od 1949 r. siostry były usuwane ze szkół, państwowych przedszkoli i mieszkań na terenie szpitali. Nieco później, bo w latach 1961 - 1963 odebrano zgromadzeniu domy dziecka oraz przedszkola, pozostawiając jedynie domy opieki dla osób w podeszłym wieku, zakłady dla dzieci specjalnej troski i dom dziecka fundacji Ojca Św. Piusa XI w Chotomowie. Ze 174 ochronek istniejących w 1947 roku, udało się przez cały okres PRL ocalić zaledwie 20, które funkcjonowały pod nazwą „przechowalni dzieci” lub „punktów katechetycznych”. W latach reżimu komunistycznego zgromadzenie doświadczyło także różnych szykan ze strony struktur administracji państwowej. Po usunięciu nauki religii ze szkół, szczególne znaczenie miał udział sióstr w katechizacji prowadzonej w przykościelnych punktach. Siostry organizowały także rekolekcje, dni skupienia oraz różne formy „wakacji z Bogiem” dla dzieci i młodzieży.

Przemiany, jakie dokonały się w Polsce po 1980 roku, a szczególnie po 1989, umożliwiły siostrom służebniczkom ponowne objęcie opieką dzieci w przedszkolach i własnych ochronkach, a miejscem pracy sióstr katechetek ponownie stały się szkoły i państwowe przedszkola. Znów zostały zatrudnione w szpitalach.

Podczas pobytu w Polsce w 1999 roku Ojciec Święty Jan Paweł II beatyfikował założyciela służebniczek Edmunda Bojanowskiego oraz - w gronie 108 Męczenników II wojny światowej - służebniczkę starowiejską s. Katarzynę Celestynę Faron (1913 – 1944), która poniosła śmierć męczeńską w Auschwitz. Aktualnie trwają kolejne procesy beatyfikacyjne sług Bożych: s. Leonii Marii Nastał (1903–1940) oraz sióstr, włączonych w proces II grupy Męczenników II wojny światowej - s. Franciszki Romualdy Grzanki (ur. 1901 – +1941 w Nonnenlager Schmückert) i s. Joanny Hiacynty Luli (ur. 1915 – +1943 w Auschwitz).

Obecnie 1250 sióstr pracuje w 230 domach - w kraju i za granicą (w Polsce na 167 placówkach - 4 prowincje: przemyska, krakowska, tarnowska i łódzka; pozostałe siostry za granicą: na 10 placówkach na Ukrainie, 3 w Mołdawii, 4 w Rosji [Moskwa i 3 domy na Syberii]; 4 w Europie Zachodniej, 6 w USA, 1 na Jamajce, 1 na Filipinach oraz na 34 placówkach misyjnych w Afryce: 25 w Zambii, 4 w RPA, 3 w Malawi i 2 w Tanzanii).

więcej informacji:  www.sluzebniczkiNMP.pl

Zgromadzenie Sióstr Służebniczek Najświętszej Maryi Panny Niepokalanie Poczętej